Kennisbank · Schilder
De bekendste schilderijen van J.M.W. Turner
De bekendste schilderijen van J.M.W. Turner zijn De laatste reis van de Temeraire, Regen, stoom en snelheid en zijn sneeuwstorm met de stoomboot voor de havenmond. Turner leefde van 1775 tot 1851 en staat bekend als de schilder van het licht. Hieronder staan de werken die je bij Kunstdoekje als wisselbaar doek kunt ophangen.
De schilderijen die zijn blijven hangen
Turner schilderde ruim vijftig jaar lang, van nette topografische gezichten tot doeken waarin nauwelijks meer iets te herkennen valt. Dit zijn de werken uit die loopbaan die het bekendst zijn geworden, met per stuk de reden.
De laatste reis van de Temeraire
v.a. € 159,95
Nº 1
De laatste reis van de Temeraire
Een oud oorlogsschip uit de slag bij Trafalgar wordt door een zwart stoomsleepje naar de sloperij getrokken, met de zon laag achter de masten. Turner schilderde het in 1839 en weigerde het ooit te verkopen. In een BBC-peiling uit 2005 koos het Britse publiek dit tot het beste schilderij van het land.
Regen, stoom en snelheid
v.a. € 159,95
Nº 2
Regen, stoom en snelheid
Een trein van de Great Western Railway raast in 1844 over de brug bij Maidenhead, dwars door de regen. Bijna alles lost op in damp, behalve de zwarte neus van de locomotief. Het is een van de eerste keren dat een schilder de snelheid van de industrie zelf tot onderwerp maakte.
Sneeuwstorm: stoomboot voor de havenmond
v.a. € 159,95
Nº 3
Sneeuwstorm: stoomboot voor de havenmond
Water, sneeuw en rook draaien in één kolk om een nauwelijks zichtbare stoomboot. Turner vertelde later dat hij zich vier uur lang aan de mast had laten binden om de storm van binnenuit te zien. Of dat klopt weet niemand, maar het doek uit 1842 kreeg destijds het verwijt dat het niets meer voorstelde dan zeepsop.
Bekijk Sneeuwstorm: stoomboot voor de havenmond als kunstdoek
De brand van het parlement
v.a. € 159,95
Nº 4
De brand van het parlement
Op 16 oktober 1834 brandden de Houses of Parliament af. Turner keek toe vanaf een gehuurde boot op de Theems en tekende de hele nacht door. Het vuur staat er niet in als ramp, maar als een muur van geel en oranje die de rivier in tweeën snijdt.
Ulysses bespot Polyphemus
v.a. € 159,95
Nº 5
Ulysses bespot Polyphemus
Odysseus vaart weg terwijl hij de verblinde reus uitlacht, met een zonsopgang die het halve doek in beslag neemt. Turner gebruikte Homerus hier vooral als aanleiding voor licht. Dit werk uit 1829 geldt als het moment waarop zijn kleur definitief losbrak van de vorm.
Sneeuwstorm: Hannibal en zijn leger steken de Alpen over
v.a. € 159,95
Nº 6
Sneeuwstorm: Hannibal en zijn leger steken de Alpen over
Hannibals leger verdwijnt in een zwarte wervelstorm boven de Alpen. Het is nauwelijks te zien waar de soldaten lopen, en dat is het punt: bij Turner wint het weer het van de geschiedenis. Hij hing er in 1812 zelf een gedicht bij over de vergankelijkheid van macht.
Bekijk Sneeuwstorm: Hannibal en zijn leger steken de Alpen over als kunstdoek
Dordrecht, de pakketboot naar Rotterdam
v.a. € 159,95
Nº 7
Dordrecht, de pakketboot naar Rotterdam
Turner reisde in 1817 door Nederland en keek goed naar Aelbert Cuyp. Deze windstille Maas bij Dordrecht is zijn antwoord daarop: Hollands geel licht, een spiegelglad water en een pakketboot die stil ligt te wachten op wind.
Bekijk Dordrecht, de pakketboot naar Rotterdam als kunstdoek
Licht en kleur: de ochtend na de zondvloed
v.a. € 159,95
Nº 8
Licht en kleur: de ochtend na de zondvloed
Een draaikolk van geel, rood en wit rond de figuur van Mozes. Turner maakte het in 1843 als reactie op de kleurenleer van Goethe, samen met een donker tegenstuk over de avond vóór de vloed. Wie wil zien hoe dicht hij bij abstractie kwam, kijkt hier.
Bekijk Licht en kleur: de ochtend na de zondvloed als kunstdoek
De rode Rigi
v.a. € 159,95
Nº 9
De rode Rigi
De berg Rigi aan het Meer van Luzern, bij het eerste licht, in niets dan roze en rood. Turner maakte er in 1842 drie versies van, op verschillende momenten van de dag. Hetzelfde idee dat Monet vijftig jaar later met zijn hooibergen zou uitwerken.
Staffa, de grot van Fingal
v.a. € 159,95
Nº 10
Staffa, de grot van Fingal
Een raderstoomboot voor de kust van het Schotse eiland Staffa, met de basaltgrot half verscholen in de nevel. Turner voer er in 1831 zelf heen en had zwaar weer. Het was het eerste van zijn schilderijen dat naar Amerika verkocht werd.
Van kappersjongen tot Royal Academy
Turner groeide op boven de kapperszaak van zijn vader in Covent Garden, die de tekeningen van zijn zoon voor een paar shilling in de etalage hing. Op zijn veertiende werd hij aangenomen op de Royal Academy, op zijn vierentwintigste was hij er het jongste lid ooit. Daarna reisde hij vijftig jaar lang met een schetsboek: de Alpen, Venetië, de Rijn, de Nederlandse rivieren en telkens weer de Engelse kust.
Hij hoort daarmee midden in de Romantiek, de stroming die het weer, de zee en de berg groter maakte dan de mens die erin staat. Zijn tijdgenoot John Constable deed hetzelfde met de Engelse velden, en de Russische zeeschilder Ivan Aivazovsky bouwde er zijn hele oeuvre op.
Turner in Nederland
In augustus 1817 stak Turner over naar Nederland. Hij reisde langs Rotterdam, Dordrecht, Utrecht en Amsterdam, vulde een schetsboek met molens, veerponten en luchten, en keek vooral goed naar de Hollandse zeventiende eeuw. Het jaar erna liet hij Dordrecht, de pakketboot naar Rotterdam zien, een windstille Maas in het gele licht dat hij van Aelbert Cuyp had afgekeken. Wie de Hollandse kant van dat verhaal wil zien, kijkt bij de Hollandse meesters of bij de maritieme kunst.
Waarom de impressionisten naar Turner keken
Toen de Frans-Duitse oorlog in 1870 uitbrak, weken Claude Monet en Camille Pissarro uit naar Londen. Ze liepen daar door de musea en zagen wat Turner met licht en damp had gedaan. Twee jaar later schilderde Monet zijn haven in de ochtendmist en kreeg het impressionisme zijn naam. Turner had toen al dertig jaar eerder laten zien dat een schilderij niet hoeft te vertellen wat er precies te zien is.
Een Turner aan je eigen muur
Turner werkt met dunne, oplichtende lagen: geel, roze en wit tegen diep grijsbruin. Dat palet komt sterk uit op fluweel, omdat de stof het donker vasthoudt en het licht laat staan. Zoek je vooral de zeeën en de schepen, kijk dan bij de maritieme doeken; gaat je voorkeur uit naar de bergen en luchten, dan bij de landschappen. Omdat elk doek in hetzelfde frame past, hoef je niet te kiezen tussen een storm en een zonsopgang.
Veelgestelde vragen
Wat is het bekendste schilderij van Turner?
De laatste reis van de Temeraire uit 1839 geldt als zijn bekendste werk. Het Britse publiek koos het in 2005 in een BBC-peiling tot beste schilderij van het land. Daarna volgen Regen, stoom en snelheid en de sneeuwstorm met de stoomboot voor de havenmond.
Wie was J.M.W. Turner?
Joseph Mallord William Turner (1775-1851) was een Engelse schilder die bekend werd als de schilder van het licht. Hij begon met topografische aquarellen, werd op zijn 24e het jongste lid ooit van de Royal Academy en schilderde daarna een halve eeuw lang zeeën, stormen, zonsopgangen en de opkomende industrie.
Waarom heet Turner de schilder van het licht?
Omdat licht bij hem geen belichting is maar het onderwerp zelf. Vormen, schepen en figuren lossen op in damp, stof en zon, tot er van een zeeslag weinig meer over is dan kleur. Dat maakte hem in de negentiende eeuw omstreden en later een voorloper van het impressionisme.
Heeft Turner in Nederland geschilderd?
Ja. Turner reisde in 1817 door de Lage Landen en keerde later nog terug. Dordrecht, de pakketboot naar Rotterdam is daar het bekendste resultaat van, een eerbetoon aan Aelbert Cuyp. Ook zijn Nederlandse vissersboten in storm komt uit die interesse voort.
Waar hangen de schilderijen van Turner?
Turner liet bij zijn dood ongeveer driehonderd schilderijen en tienduizenden tekeningen na aan de Britse staat. Het grootste deel hangt in Tate Britain in Londen, in de Clore Gallery die er speciaal voor gebouwd is. De Temeraire en Regen, stoom en snelheid hangen in de National Gallery.
Kan ik een Turner als kunstdoek ophangen?
Ja. Bij Kunstdoekje vind je achtentwintig werken van Turner als wisselbaar doek op canvas, fluweel of decostof. Ze passen in hetzelfde frame als de rest van de collectie, dus je wisselt in dertig seconden van een storm op zee naar een rustige zonsopgang.
Achtentwintig werken, allemaal voor hetzelfde frame.