Kennisbank · Stroming
De Romantiek
De Romantiek zocht het sublieme: stormen op zee, bergtoppen in de mist, ruïnes waar ooit een beschaving stond. De mens is klein en sterfelijk, de natuur en de tijd oneindig. Friedrich maakte het landschap tot gebed, Turner loste de vorm op in licht. Bij Kunstdoekje hangt dat ontzag op geweven fluweel aan je muur: het weefsel vangt het licht, zodat een lamp er zacht op valt.
De mens tegenover de oneindigheid
Na de strakke rede van de Verlichting kiest de Romantiek voor het gevoel. Niet de feiten tellen, maar de emotie: het ontzag voor een storm, de weemoed bij een ruïne, de eenzaamheid op een bergtop. Friedrich zet een enkele figuur met de rug naar ons toe tegenover een eindeloze nevelzee, Aivazovsky laat de zee tekeergaan, en aan de overkant van de oceaan schildert de Hudson River School het ongerepte Amerika met dezelfde verwondering.
De verste uitloper van dat ontzag is J.M.W. Turner, die de storm niet van een afstand bekeek maar er middenin ging staan. Zijn achtentwintig doeken zijn de grootste romantische verzameling in onze collectie, en aan de Amerikaanse kant staat Frederic Edwin Church met zijn vulkanen en ijsbergen.
De romantische meesters in onze collectie
Dit zijn de schilders die je bij Kunstdoekje kunt ophangen. Klik door naar een naam voor het hele oeuvre.
De wandelaar boven de nevelzee
Caspar David Friedrich
11 doekenDe ziel van de Duitse Romantiek. Zijn eenzame figuren tegenover mist en bergen maken het landschap tot gebed.
De rode Rigi
J.M.W. Turner
28 doekenDe Engelse meester van het licht, die vorm liet oplossen in gloed en mist, een voorbode van het impressionisme.
Op de rede, avond
Ivan Aivazovsky
24 doekenDe grootste zeeschilder ooit. Stormen, maanlicht en golven, met een gevoel voor drama dat zijn weerga niet kent.
Ruïnes aan de kust bij maanlicht
Thomas Cole
25 doekenGrondlegger van de Hudson River School, die het ongerepte Amerika schilderde en hele beschavingen liet vergaan tot ruïnes.
Gouden gloed over het meer
Frederic Edwin Church
19 doekenLeerling van Cole en meester van het grootse panorama, met luchten die gloeien van licht.
Bergpad Sinaï
David Roberts
3 doekenReisde naar het Heilige Land en Egypte en bracht tempels en woestijnen vol sfeer terug naar Europa.
Man aan het raam
Carl Spitzweg
4 doekenDe charme van de Biedermeier-romantiek: kleine, warme taferelen met een glimlach en een verhaal.
De derde mei 1808
Francisco Goya
8 doekenHofschilder van de Spaanse koning en tegelijk de scherpste criticus van zijn tijd. Hij bracht de oorlog, het bijgeloof en de mens zonder opsmuk in beeld.
Wat kenmerkt een romantisch doek
- ✓Het sublieme. Stormen, bergtoppen en oneindige luchten die ontzag inboezemen.
- ✓De mens klein. Een eenzame figuur op de rug gezien, met de bergen of de zee tot aan de horizon achter zich.
- ✓Gevoel boven rede. Niet de feiten, maar de emotie en de verbeelding staan centraal.
- ✓Vergankelijkheid en ruïne. Verlaten kastelen en ruïnes als herinnering aan de macht van de tijd.
De Romantiek in de grote tijdlijn
De Romantiek is één hoofdstuk in een veel langer verhaal over kunst en vergankelijkheid. Zie hoe Turners oplossende licht de weg baant naar het impressionisme, met de School van Barbizon als tussenstap die de bergen inruilde voor het bos om de hoek. In Nederland kreeg de Romantiek een huiselijker gezicht: schilders als Charles Leickert zochten het sublieme niet op een bergtop maar op een bevroren vaart vol schaatsers. En in Spanje trok Goya het gevoel juist de andere kant op, naar oorlog en waanzin. En reis door alle vijf de eeuwen in de tijdlijn.
Veelgestelde vragen
Wat is de Romantiek in de schilderkunst?
De Romantiek is een stroming uit ongeveer 1790 tot 1860, waarin gevoel, verbeelding en de overweldigende natuur centraal staan. Schilders zochten het sublieme: stormen, bergen, ruïnes en de mens als nietig wezen tegenover de oneindigheid.
Wie zijn bekende romantische schilders?
Caspar David Friedrich, J.M.W. Turner en Ivan Aivazovsky zijn beroemde namen. In Amerika schilderde de Hudson River School, met Thomas Cole en Frederic Edwin Church, het ongerepte landschap met hetzelfde ontzag.
Wat is de Hudson River School?
De Hudson River School was een Amerikaanse stroming van landschapschilders in de 19e eeuw, gegrondvest door Thomas Cole. Zij schilderden de ongerepte natuur van Amerika op grootse, romantische schaal.
Welke romantische schilders kan ik bij Kunstdoekje ophangen?
Onder meer Caspar David Friedrich, J.M.W. Turner, Ivan Aivazovsky, Thomas Cole en Frederic Edwin Church. Hun luchten en zeeën drukken we op geweven fluweel, in zestien vaste maten van 45 bij 70 tot 227 bij 340 centimeter.
Wat stelt Het vlot van de Medusa voor?
De schipbreuk van het Franse fregat Méduse, dat in juli 1816 verging voor de westkust van Afrika. Bijna honderdvijftig opvarenden vluchtten op een geïmproviseerd vlot; toen het na twaalf dagen werd gevonden, waren er nog maar vijftien in leven. Théodore Géricault sprak overlevenden, en toen hij het doek in 1819 op de Salon van Parijs toonde, lazen tijdgenoten het als een aanklacht tegen de regering die de ramp had veroorzaakt. Het hangt nu in het Louvre.