Kennisbank · Schilder
De bekendste schilderijen van Francisco Goya
De bekendste schilderijen van Francisco Goya zijn De derde mei 1808, de twee Majas en De heksenvlucht, gevolgd door zijn hofportretten en de zwarte schilderijen uit zijn laatste jaren. Hij werkte van 1746 tot 1828, was hofschilder en criticus tegelijk. Hieronder staan de werken die je bij Kunstdoekje als wisselbaar doek kunt ophangen.
De schilderijen die zijn blijven hangen
Goya begon als leverancier van vrolijke wandtapijtontwerpen voor het paleis en eindigde met veertien zwarte taferelen op de muren van zijn eigen huis. Dit zijn de werken uit die lange loopbaan die het bekendst zijn geworden, met per stuk de reden.
De derde mei 1808
v.a. € 159,95
Nº 1
De derde mei 1808
Een Spaanse opstandeling met geheven armen tegenover een rij Franse geweren, in de nacht van 3 mei 1808 buiten Madrid. Goya schilderde het zes jaar later, zonder held en zonder heldendaad, en maakte er daarmee het eerste moderne oorlogsschilderij van. Manet en Picasso hebben het allebei nageschilderd.
De Naakte Maja
v.a. € 159,95
Nº 2
De Naakte Maja
De eerste levensgrote naakte vrouw in de Spaanse kunst die geen godin of bijbelfiguur voorstelt, maar gewoon een vrouw die je aankijkt. Het leverde Goya een verhoor door de Inquisitie op. Wie zij was, is nooit vastgesteld.
De Geklede Maja
v.a. € 159,95
Nº 3
De Geklede Maja
Dezelfde vrouw, dezelfde bank, dezelfde houding, alleen nu gekleed. De twee doeken hingen achter elkaar in dezelfde lijst, zodat de bovenste kon worden weggeschoven. Ze hangen tegenwoordig naast elkaar in het Prado.
De Heksenvlucht
v.a. € 159,95
Nº 4
De Heksenvlucht
Drie figuren met puntmutsen die een man de lucht in tillen, terwijl een ander zich onder een deken verstopt. Goya schilderde heksen en spoken niet omdat hij erin geloofde, maar om het bijgeloof van zijn eigen tijd te laten zien.
De Stromop (El Pelele)
v.a. € 159,95
Nº 5
De Stromop (El Pelele)
Vier vrouwen gooien een levensgrote pop de lucht in bij een volksspel. Gemaakt als ontwerp voor een wandtapijt voor het koninklijk paleis, en een van de vrolijkste werken uit zijn vroege jaren aan het hof.
Portret van Don Ramón Satué
v.a. € 159,95
Nº 6
Portret van Don Ramón Satué
Een rechter in hemdsmouwen, met de handen in de zij en een blik die niets verbergt. Goya schilderde hem in 1823 zonder enige opsmuk. Het hangt in het Rijksmuseum in Amsterdam.
Portret van Don Juan Antonio Cuervo
v.a. € 159,95
Nº 7
Portret van Don Juan Antonio Cuervo
De architect Cuervo aan zijn tekentafel, met passer en bouwtekening. Goya portretteerde de nieuwe klasse van vakmensen net zo serieus als hij eerder de koninklijke familie deed.
De heilige Ambrosius
v.a. € 159,95
Nº 8
De heilige Ambrosius
Een kerkvader in vol ornaat, uit zijn vroege kerkelijke opdrachten. Het laat zien hoe goed Goya het traditionele repertoire beheerste voordat hij het achter zich liet.
Hofschilder en criticus tegelijk
Goya klom op tot eerste schilder van koning Karel IV en schilderde de koninklijke familie precies zoals ze eruitzagen, tot verbazing van iedereen die aan vleiende portretten gewend was. In 1793 werd hij na een zware ziekte doof. Vanaf dat moment veranderde zijn werk: de prentenreeks Los Caprichos rekende af met bijgeloof en machtsmisbruik, en na de Franse inval van 1808 legde hij in De verschrikkingen van de oorlog vast wat hij had gezien.
Hij hoort daarmee met beide benen in de Romantiek, de stroming die het gevoel boven de regel stelde, en tegelijk aan het begin van de moderne kunst. Zijn portretten zijn nog steeds het bewijs dat een gelijkend portret en een vriendelijk portret twee verschillende dingen zijn.
Waar hangen de bekendste Goya's?
Het Prado in Madrid heeft de grootste verzameling: De derde mei 1808, beide Majas en de veertien zwarte schilderijen die van de muren van zijn huis zijn gehaald. In Nederland hangt zijn portret van Don Ramón Satué in het Rijksmuseum. Verder bezitten musea in New York, Londen en Washington belangrijk werk van hem.
Een Goya aan je eigen muur
Goya werkte met veel zwart, aardetinten en enkele felle accenten. Dat palet komt sterk uit op fluweel, waar de donkere partijen diepte krijgen in plaats van dicht te slaan. Omdat elk doek in hetzelfde frame past, kun je een zwaar werk als De derde mei 1808 in de winter ophangen en in de zomer wisselen voor iets lichters.
Veelgestelde vragen
Wat is het bekendste schilderij van Goya?
De derde mei 1808 geldt als zijn bekendste werk. Het toont de executie van Spaanse opstandelingen door Franse soldaten en wordt gezien als het eerste moderne oorlogsschilderij, omdat het geen heldendaad viert maar de angst van het slachtoffer laat zien. Daarna volgen de twee Maja-schilderijen.
Wie was Francisco Goya?
Francisco Goya (1746-1828) was hofschilder van de Spaanse koning en tegelijk de scherpste criticus van zijn eigen tijd. Hij schilderde vorstelijke portretten, volkse taferelen, oorlog en waanzin. Na een ziekte in 1793 werd hij doof, en zijn werk werd daarna donkerder en persoonlijker.
Waarom zijn er twee Majas?
De naakte en de geklede Maja stellen dezelfde vrouw voor in dezelfde houding. Ze werden zo opgehangen dat het geklede doek het naakte bedekte en met een mechaniek kon worden weggeschoven. De naakte versie bracht Goya voor de Inquisitie, die wilde weten wie de opdracht had gegeven.
Wat zijn de zwarte schilderijen van Goya?
Aan het eind van zijn leven schilderde Goya veertien donkere taferelen rechtstreeks op de muren van zijn huis buiten Madrid, waaronder Saturnus die zijn zoon verslindt. Ze waren niet bedoeld om te verkopen. Later zijn ze van de muur gehaald, op doek gezet en naar het Prado gebracht.
Kan ik een Goya als kunstdoek ophangen?
Ja. Bij Kunstdoekje vind je zijn bekendste werken als wisselbaar doek op canvas, fluweel of decostof. Ze passen in hetzelfde frame als de rest van de collectie, dus je wisselt in dertig seconden van De derde mei 1808 naar een portret of een lichter werk.