Kennisbank · Schilder
Peter Paul Rubens
Peter Paul Rubens (1577-1640) was een Vlaamse barokschilder uit Antwerpen, beroemd om zijn beweging, warme kleur en grote gebaar. Bij Kunstdoekje vind je negen Rubens schilderijen op geweven fluweel, van mythologische taferelen tot altaarstukken, in zestien vaste maten voor het frame dat al aan je muur hangt.
Van Antwerpen naar heel Europa
Rubens groeide op in Antwerpen en vertrok als twintiger naar Italië, waar hij acht jaar lang Titiaan, Caravaggio en de klassieke beeldhouwkunst in zich opnam. Terug in Antwerpen bouwde hij het drukste atelier van de Lage Landen: leerlingen en assistenten werkten zijn ontwerpen uit, terwijl hijzelf de gezichten, handen en hoogtepunten schilderde. Koningen in Madrid, Parijs en Londen stonden in de rij. Tussen de opdrachten door reisde hij als diplomaat door Europa en onderhandelde hij zelfs over vrede tussen Spanje en Engeland. Een schilder met de agenda van een minister.
Wat Rubens kunst barok maakt
De barok wilde overtuigen en overweldigen, en niemand deed dat als Rubens. Waar de renaissance rust en evenwicht zocht, zet Rubens alles in beweging: composities op de diagonaal, lichamen die draaien en reiken, licht dat over huid en stof rolt. Zijn kunst is theater op doek, altijd op het moment dat het verhaal kantelt.
- ✓Beweging boven stilstand. Diagonale composities vol draaiende lichamen, wapperende stof en galopperende paarden.
- ✓Warm en vleselijk. Huid die leeft, geschilderd in lagen roze, parelgrijs en goud. Niemand schilderde vlees zoals Rubens.
- ✓Groot gebaar, groot formaat. Altaarstukken en mythologische taferelen die een hele muur vullen en van veraf al werken.
- ✓Theater en emotie. Elk tafereel is een climax: de jacht op zijn hoogtepunt, het wonder op het moment zelf.
Drie Rubens schilderijen uit onze collectie
We hebben negen werken van Rubens op geweven fluweel. Deze drie laten samen goed zien wat zijn oeuvre omspant: mythologie, actie en religie.
Het Oordeel van Paris
Paris reikt de gouden appel aan Venus, terwijl Juno en Minerva toekijken. Alles waar Rubens om bekendstaat zit erin: mythologie, warm geschilderde huid en een compositie die je oog laat rondreizen.
De Calydonische everzwijnjacht
Helden en honden storten zich op een reusachtig everzwijn. Rubens op zijn wildst: één en al beweging, spierkracht en drama, alsof het doek zelf in galop is.
De Hemelvaart van de Maagd
Maria stijgt op in een werveling van engelen en licht. Dit soort altaarstukken maakte Rubens tot dé schilder van de katholieke barok, en het thema bleef hem zijn hele leven bezighouden.
Alle negen werken, waaronder ook De vlucht van Cloelia en een atelier-studie van twee gezichten, vind je op de kunstenaarspagina van Peter Paul Rubens.
Vlaams, niet Hollands
Rubens wordt vaak in één adem genoemd met Rembrandt en Vermeer, maar hij hoorde bij een andere wereld. Antwerpen lag in de katholieke Zuidelijke Nederlanden, waar kerken en vorsten grote altaarstukken en mythologische taferelen bestelden. De Hollandse meesters in het protestantse noorden schilderden juist het gewone leven: keukens, straatjes, stillevens. Hang je een Rubens naast een Vermeer, dan zie je twee kanten van dezelfde eeuw. Het grote gebaar tegenover de stille blik.
Een Rubens schilderij aan je muur
Rubens schilderde voor grote zalen, en dat merk je: zijn composities werken van veraf en worden van dichtbij alleen maar rijker. De warme tinten en diepe schaduwen staan op geweven fluweel, dat het licht absorbeert in plaats van het terug te kaatsen: de schaduwen onder de jachttaferelen lopen niet dicht en de huidtinten houden hun gloed. Het weefsel vangt het licht in plaats van het terug te kaatsen, dus de kleur blijft warm onder een lamp. Geprint in Nederland, in zestien vaste maten van 45 × 70 tot 227 × 340 cm. En omdat het doek past in één frame, kan het barokke drama in de winter aan de muur en iets lichters in de zomer.
Veelgestelde vragen
Wie was Peter Paul Rubens?
Peter Paul Rubens (1577-1640) was een Vlaamse barokschilder uit Antwerpen. Hij leidde er een groot atelier, werkte voor koningen en kerken in heel Europa en was daarnaast diplomaat. Zijn werk staat bekend om beweging, warme kleur en dramatische composities.
Wat is typisch voor een Rubens schilderij?
Beweging en drama. Rubens bouwde zijn composities op diagonalen, schilderde huid warm en levendig en koos vaak het meest geladen moment van een verhaal: de jacht op zijn hoogtepunt, het wonder terwijl het gebeurt. Zijn onderwerpen komen uit de mythologie, de Bijbel en de geschiedenis.
Was Rubens Nederlands of Vlaams?
Vlaams. Rubens werkte zijn hele leven in Antwerpen, in de katholieke Zuidelijke Nederlanden. Hij was dus geen Hollandse meester zoals Rembrandt of Vermeer, al leefden ze in dezelfde eeuw. Waar de Hollandse meesters het gewone leven schilderden, maakte Rubens grote altaarstukken en mythologische taferelen.
Welke Rubens schilderijen kan ik bij Kunstdoekje vinden?
Negen werken, van Het Oordeel van Paris en De Calydonische everzwijnjacht tot De Hemelvaart van de Maagd en een atelier-studie van twee gezichten. We drukken ze op geweven fluweel, in zestien vaste maten van 45 bij 70 tot 227 bij 340 centimeter.
Wat is het verhaal achter Het Oordeel van Paris?
Op de bruiloft van Peleus en Thetis gooit de godin Eris een gouden appel tussen de gasten, bedoeld voor de mooiste. Juno, Minerva en Venus maken er ruzie over, en Jupiter laat de Trojaanse prins Paris beslissen wie hem krijgt. Elke godin belooft hem iets: macht, wijsheid of de mooiste vrouw ter wereld. Paris kiest Venus, en krijgt zo Helena van Sparta toegezegd, de aanleiding voor de Trojaanse oorlog.
Hoe staat Rubens op fluweel?
Geweven fluweel absorbeert het licht in plaats van het terug te kaatsen. De diepe schaduwen van de barok lopen daardoor niet dicht en het warme rood en de huidtinten houden hun gloed, ook onder een lamp. Geprint in Nederland.